Biên dịch tiếng Anh là nghề như thế nào? Phiên dịch và biên dịch viên là một? Có vô vàn thắc mắc được đặt ra với nghề biên dịch tiếng Anh. Hãy cùng 123job theo dõi bài viết để có cái nhìn rõ nét nhất về công việc này nhé!

I. Biên dịch tiếng Anh là gì? Phân loại biên dịch

1. Biên dịch tiếng Anh

Trước hết, bạn cần hiểu rõ thế nào là biên dịch và phiên dịch. Chắc hẳn, mọi người nghe đến từ phiên dịch nhiều hơn nên mình sẽ nhắc đến nó trước. Phiên dịch là chuyển một lời nói, một câu, một đoạn văn từ ngôn ngữ này sang một ngôn ngữ khác mà nghĩa không bị sai lệch.
Biên dịch cũng gần tương tự như vậy. Biên dịch là sự thay thế ngôn ngữ của văn bản viết bằng một ngôn ngữ khác. Tuy nhiên, biên dịch đòi hỏi độ chính xác cao hơn và nếu bạn muốn, bạn có thể làm cho câu văn trở nên sống động và đa dạng hơn, đồng thời phù hợp với từng ngữ cảnh và đối tượng cụ thể.
Như vậy, biên dịch tiếng Anh là chuyển đổi ngôn ngữ của văn bản viết sang tiếng Anh sao cho nghĩa câu văn vẫn được giữ nguyên.

2. Phân loại biên dịch

Có hai kiểu phiên dịch: Dịch phi thương mại và dịch thuật chuyên ngành. Bạn có quyền được lựa chọn một trong hai hoặc nếu bạn thích bạn có thể chọn cả hai. Thứ nhất, dịch phi thương mại (Non-commercial translation), nghĩa là bạn sẽ được làm việc với các dạng bài tập ngôn ngữ (Language exercise), tài liệu hướng  dẫn (Instructional materials) hay thậm chí là dịch giải trí (Translation for pressure). Kiểu còn lại là dịch thuật chuyên ngành (Professional translation)- những dạng liên quan đến việc học tập, rèn luyện như là văn học dịch (Literary translation), dịch phim – kịch (Drama screen translation), dịch sách giáo khoa kỹ thuật (Scientific and technical book), dịch tài liệu thông tin (Informatory translation). Như bạn thấy, dạng nào bạn cũng cần có sự chuyên môn và sự tỉ mỉ. Những bản dịch của bạn rất quan trọng đối với người sử dụng vì nó là những tài liệu, thông tin cần thiết trong lĩnh vực của họ.

Biên dịch tiếng Anh là gì?Biên dịch tiếng Anh là gì?

II. Biên dịch và phiên dịch khác nhau như thế nào?

1. Phiên dịch

Phiên dịch viên giúp cho những người không cùng ngôn ngữ với nhau có thể hiểu nhau khi họ giao tiếp.Thông dịch viên thường phải đi nhiều nơi, gặp gỡ mọi người và bạn sẽ được tham gia vào các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội.
Đối với phiên dịch, không hề có sự giúp đỡ của từ điển và các tài liệu tham khảo, bạn phải dịch tại chỗ cả xuôi lẫn ngược cho đội bên chỉ trong vòng vài giây. Người phiên dịch cần có khả năng lắng  nghe và khả năng diễn giải tốt. Ngoài ra, kỹ năng thuyết trình hay nói trước công chúng, khả năng trí tuệ nhạy bén là những gì bạn cần để ngay lập tức giải thích cho người nghe có thể hiểu dễ dàng trong khoảng thời gian cho phép.
Yêu cầu đối với người phiên dịch viên là:

  • Khả năng lắng nghe, thấu hiểu và ghi nhớ tốt.
  • Phải biết được những vấn đề liên quan đến chủ đề sẽ phải dịch.
  • Hiểu được hai nền văn hóa của hai bên .
  • Vốn từ vựng đối với các ngôn ngữ phải sâu rộng 
  • Khi dịch đuổi, khả năng ghi chú phải được áp dụng triệt để
  • Cách nắm bắt, xử lý nguồn thông tin để lọc ý chính. Về cơ bản, phiên dịch chỉ cần thông tin chính xác, không nhất thiết phải dịch quá hay.

<< Có thể bạn chưa biết: Phiên dịch tiếng Trung là ai? Những điều cần biết về nghề phiên dịch tiếng Trung

 2. Biên dịch

Về phần biên dịch, người dịch không phải chịu sức ép của thời gian. Tuy nhiên, yêu cầu về độ chính xác và trau chuốt trong từng câu lại cao hơn phiên dịch. Người biên dịch được khai thác, sử dụng tài liệu nên bạn cần phải dịch một cách đa dạng.
Người dịch phải có vốn từ rộng của ngôn ngữ đó và văn hóa của quốc gia đó. Bạn phải chọn lựa, sử dụng những cuốn từ điển chất lượng nhất cùng tập tài liệu tốt để hiểu một cách rõ ràng ngôn ngữ ấy. 
Người biên dịch tốt cần có 4 kỹ năng sau:

  • Năng lực ngoại ngữ
  • Kiến thức chuyên môn
  • Kỹ năng tra cứu
  • Năng lực biên dịch

III. Những yêu cầu bắt buộc của người làm phiên-biên dịch

1. Về khả năng

Người dịch phải thông thạo ít nhất hai ngôn ngữ khi làm nghề biên dịch. Trong mọi hoàn cảnh, câu cú được dịch ra phải rõ ràng mạch lạc, không được rườm rà, khó hiểu. 
Điều kiện không thể thiếu là bạn phải giỏi ngoại ngữ, thành thạo các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Để đọc hiểu những gì tác giả viết, bạn cần nắm vững ngữ pháp, và tư duy linh hoạt để hiểu được những từ mới và từ viết tắt của tác giả.
Một yếu tố khác cũng rất cần cho nghề biên dịch là khả năng viết lách. Dịch đúng thôi là chưa đủ, bạn cần thêm sự sinh động cho câu văn của mình.  

2. Về tư duy

Bạn phải hiểu được quan điểm của tác giả, nội dung mà tác giả muốn truyền tải  nhất là khi quan điểm đó bạn chưa hiểu, chưa từng biết đến. Bạn không thể lấy ý hiểu của bạn áp đặt vào ý tưởng của tác giả. Nếu bạn làm vậy, có nghĩa là bạn đang  xuyên tạc nội dung của bài viết.

3. Về tính cách

Để công việc được diễn ra suôn sẻ, bạn cần bình tĩnh trước những văn bản có nội dung mới mẻ. Bạn không cần quá vội vàng khi bạn chưa hiểu được ý mà tác giả muốn nói. Ngẫm lại, đọc lại nó 2-3 lần, bạn sẽ hiểu nó ngay thôi. Tóm lại là bạn phải có bản lĩnh trong việc truyền tải và phải chịu trách nhiệm nội dung truyền tải.

4. Đạo đức nghề nghiệp

Nghề phiên dịch cũng cần có những chuẩn mực đạo đức như mọi nghề khác. Nó thể hiện sự tôn trọng và  sự trung thành của người phiên dịch đối với ý tưởng của tác giả. Người dịch không được thiên vị đối với các bên đối thoại và nhất là không được đưa những bình luận, nhận xét của cá nhân thái độ của cá nhân vào lời dịch. 

<< Gợi ý cho bạn: Kỹ năng phiên dịch tiếng Nhật và việc làm biên phiên dịch tiếng Nhật tại nhà

5. Yếu tố khác

Để nâng cao kinh nghiệm, cần có sự cần cù. Bạn nên thử sức với các loại tài liệu khác nhau. Ngoài ra việc mở rộng mối quan hệ cũng rất quan trọng, bạn nên giao tiếp với nhiều người với nhiều thế hệ khác nhau để hiểu được tâm lý của họ.

6. Những rủi ro thường gặp của thông dịch viên

Bạn là cầu nối giữa hai bên đối thoại nên đương nhiên bạn không thể nói lên suy nghĩ của bản thân. Điều này có thể khiến bản thấy khó chịu nhưng bạn sẽ phải làm quen với nó hằng ngày.  Khi cả hai phía đã hiểu được đối phương, nhiệm vụ của bạn được hoàn thành. Có thể trong lúc họ nói chuyện với nhau, họ nói quá nhanh khiến bạn chưa thể nhớ lại được lời thoại của họ. Bạn sẽ bị rối. Trong lúc như vậy, bạn có thể yêu cầu họ nói lại một chút nhưng bạn không nên yêu cầu quá nhiều lần. Nó sẽ khiến bạn thiếu chuyên nghiệp và họ sẽ không tin tưởng bạn.

Những yêu cầu bắt buộc của người làm phiên-biên dịchNhững yêu cầu bắt buộc của người làm phiên-biên dịch

IV. 3 lưu ý quan trọng biên dịch tiếng Anh cần biết

1. Đọc bản gốc nhiều lần trước khi biên dịch tiếng Anh

Văn bản được đọc lại nhiều lần  không những giúp bạn hiểu rõ nội dung mà bạn còn có thể phát hiện ra những thuật ngữ chuyên môn và kiến thức mới. Qua đó, biên dịch viên có thể nắm chắc văn phong của văn bản gốc.

2. Nắm chắc tiêu chuẩn bản biên dịch Tiếng Anh

Một bản biên dịch Tiếng Anh được gọi là đạt tiêu chuẩn là khi nội dung của nó được thống nhất từ đầu đến cuối. Nếu được dịch theo cách “word-by-word” , chắc chắn bản dịch sẽ bị tối nghĩa. Do vậy, khi trở thành biên dịch viên chuyên nghiệp, việc nắm kỹ nội dung và diễn đạt lại bằng Tiếng Việt (hay ngôn ngữ nào khác) cùng với sự vận dụng ngôn từ linh hoạt là điều không thể thiếu. Để bản dịch đạt hiệu quả tốt nhất, nếu bạn chưa quen, bạn mới bước chân vào nghề, bạn có thể nhận sự trợ giúp từ chuyên gia trước khi gửi sản phẩm cho khách hàng.

3. Tìm hiểu tài liệu chuyên ngành của bản dịch 

Thật khó để đi sâu vào một vấn đề mà bạn không hề hay biết gì về vấn đề ấy.  Nếu bạn là biên dịch viên, bạn  không có kiến thức về lĩnh vực mà bản dịch đang đề cập, bạn sẽ tiếp tục dịch nó? Đặc biệt đối với ngành nghề như luật, kỹ thuật, y tế, giáo dục … bạn không thể dịch một cách qua loa cho xong. Do vậy, tìm hiểu tài liệu chuyên ngành của bản dịch là điều căn bản phải làm đối với nghề biên dịch. 

<< Xem thêm: Bí quyết để trở thành phiên dịch tiếng Hàn chuyên nghiệp

V. Mức lương và cơ hội nghề nghiệp của các biên dịch viên tiếng anh

Biên dịch viên tiếng Anh đòi hỏi ngoại ngữ tốt, yêu cầu chuyên môn cao cùng với những kỹ năng bài bản. Nếu bạn có những yếu tố đó, bạn hoàn toàn có thể bắt đầu công việc tại những tổ chức mang tầm cỡ quốc tế như UNICEF, APEC… Bạn có thể biên dịch lại các bản báo cáo hay đi công tác cùng cấp trên … Hoặc bạn có thể tìm đến những trung tâm tiếng Anh hay đài truyền hình… để biên dịch những tài liệu cần thiết. Những nơi này rất cần đến những chuyên môn của bạn
Nếu bạn có đầy đủ các tiêu chí trên, thu nhập 1000 USD/tháng hay hơn thế nữa chắc chắn nằm trong khả năm của bạn. Tuy nhiên, bạn phải bỏ công sức tương ứng với mức lương bạn muốn. Nên đôi khi mệt mỏi, căng thẳng hay thậm chí chán nản là những điều không thể tránh.

3 lưu ý quan trọng biên dịch tiếng Anh cần biết3 lưu ý quan trọng biên dịch tiếng Anh cần biết

VI. Kết luận

Là biên dịch tiếng Anh, bạn được tiếp xúc với nhiều nền văn hóa khác nhau, được giao lưu học hỏi người người, tạo được nhiều mối quan hệ nhưng bên cạnh đó bạn sẽ gặp không ít khó khăn trong quá trình làm việc như: bất đồng quan điểm, ý kiến với đối phương hay không hiểu hết ý tưởng của người viết…  Nhưng cũng chính những khó khăn sẽ giúp bạn hoàn thiện bản thân hơn và từ đó có thể giúp ích cho công việc của bạn.